WYDARZENIA

Prezentowaliśmy się podczas X Spotkań z Kulturą Żydowską
2012-06-21 08:48

W Chmielniku w dniach 16-17 czerwca trwały X Spotkania z Kulturą Żydowską, które – jako ukoronowanie dekady działań na rzecz dialogu i przypominania wspólnej historii, spełniły oczekiwania licznie przybyłych i radośnie świętujących gości. W ramach Spotkań mieliśmy okazję przedstawienia form pracy naszego Ośrodka, przeprowadzenia prezentacji, dystrybucji materiałów reklamowych i zapraszania na nasze stoisko, ustawione tuż przy wejściu do synagogi.

Prezentacja Ośrodka Edukacyjno – Muzealnego „Świętokrzyski Sztetl” odbyła się pierwszego dnia Spotkań na scenie Chmielnickiego Centrum Kultury. Kierownik OEM – Agnieszka Dziarmaga, przybliżyła gościom ideę ośrodka, zakres pracy dotyczący sztetli dawnego województwa kieleckiego, projektowane atrakcje muzeum – głównie szklaną bimę, unikat w skali światowej. Były fragmenty filmów archiwalnych, pokaz dawnych zdjęć i prezentacja koncepcji Nizio Design International – twórcy naszego muzeum. Drugiego dnia Spotkań, w niedzielę – zapraszaliśmy przez cały dzień do naszego stoiska przy synagodze, na którym ogromne zainteresowanie wzbudzał prototyp szklanej bimy. Skróconą wersję prezentacji multimedialnej, wzbogaconą pokazem pięknych zdjęć z remontu synagogi autorstwa Andrzeja Pęczalskiego, można było także obejrzeć w przedsionku synagogi. Nasze stoisko odwiedzili m.in. wiceambasador Izraela Nadav Eshcar, europoseł Czesław Siekierski, senator Krzysztof Słoń, przedstawiciele Gminy Żydowskiej z Krakowa, Marta Kozłowska – Woźniak z mężem Romanem G. Woźniakiem, goście żydowscy z Izraela i wiele, wiele innych osób, zwabionych radosną, świąteczną atmosferą wokół synagogi.

A co działo się w tych dniach w Chmielniku? Była żydowska muzyka i tańce, wystawa fotografii z 10 lat imprezy, spotkania dawnych chmielniczan z wielu stron świata, chwila zadumy w kościele i pod Drzewem Pamięci.

Z wiązanką kilkunastu energetycznych tańców żydowskich wystąpił szkolny zespół „Kamena” – eksportowy produkt Chmielnika. Z kolei zespół Mariusza Kaczmarczyka dał koncert muzyczny inspirowany twórczością kanadyjskiego barda żydowskiego pochodzenia Leonarda Cohena. Odbył się także IV Młodzieżowy Konkurs Piosenki Żydowskiej.

Był kadisz na odrestaurowanym cmentarzu żydowskim i Msza św. w kościele Niepokalanego Poczęcia NMP pod przewodnictwem kapłana niemieckiego pochodzenia – ks. Manfreda Deselaersa, dyrektora Centrum Dialogu i Modlitwy w Oświęcimiu. – W Oświęcimiu próbujemy stworzyć sferę wzajemnego słuchania – mówił, przypominając, że właśnie tam znajduje się testament ofiar, który zobowiązuje, „zmusza do uwagi i słuchania” - Żydów z całego świata, Niemców, Rosjan oraz Polaków. - Od kiedy Jan Paweł II był w synagodze żydowskiej w Rzymie, to między Żydami wiele się zmieniło w myśleniu o Polakach (…). Do dzisiaj czuję te gorące oczy, tę głębię, gdy gościłem polskiego papieża w Yad Vashem – mówił Weiss.

W chmielnickim kościele z koncertem muzyki klasycznej wystąpili: Ludmiła Worobec - Witek, Artur Jaroń, Georgij Agratina i Robert Grudzień. Motywy klezmerskie natomiast przypomniał gość z Krakowa i Honorowy Obywatel Chmielnika - Leopold Kozłowski. Koncert wykonany na najwyższym poziomie mógł zadowolić gusta nawet wybrednych melomanów. Z kolei pod pomnikiem zwanym Drzewo Pamięci delegacje gości składały wiązanki kwiatów i oddawały hołd wywiezionym z miasta i pomordowanym w Treblince mieszkańcom żydowskim.

A w uliczkach wokół synagogi odżył dawny sztetl. Na straganach – wikliniarskich, warzywnych, kuszących świeżą chałką, małosolnymi ogórkami – kwitł handel jak w przedwojennym miasteczku. Można było kupić czapkę z daszkiem i gorący bób – prosto z miednicy, od rezolutnej handlarki. Mimowie odtwarzali tzw. żywe obrazy w stylu Chagalla, w zaułkach przygrywali klezmersi, można było spróbować sił w warsztatach tanecznych lub garncarskich. W klimat sztetla świetnie wpisał się nosiwoda z pejsami i bosonogie dzieciaki, zachęcające do zabawy z fajerką lub puszczania bączka (do czego dał się namówić m.in. Szewach Weiss).

Nastrój uzupełniły koncerty na chmielnickim rynku, a było ich kilka. Zagrała i zaśpiewała Kapela Warszawska Staśka Wielanki, koncert dał poznański zespół „Shalom”.

Ukoronowaniem imprezy stało się prapremierowe wykonanie piosenki „Szalom Chmielnik” autorstwa duetu Jacek Cygan i Leopold Kozłowski oraz koncert zespołu Chmielnikers. I było zupełnie tak, jak w wyśpiewanej na rynku piosence:

Żydowskie sklepiki

I polskie stragany,

Bożnice, kapliczki…

I bratniej zgody wspólny duch. (…)