WYDARZENIA

Dzień Judaizmu – udane spotkanie, ciekawe doświadczenie
2015-01-17 12:37

Dużym zainteresowaniem cieszył się Dzień Judaizmu, zorganizowany 16 stycznia w dawnej synagodze w Chmielniku przez Ośrodek Edukacyjno – Muzealny „Świętokrzyski Sztetl” i Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach. Największe emocje wzbudziła obecność i rozmowa pomiędzy Tanyą Segal – gościem z Krakowa, pierwszą rabin w Polsce, a duszpasterzem akademickim z Kielc, ks. Rafałem Dudałą. Podczas obchodów odbyła się także promocja książki, wernisaż obrazów oraz inauguracja trzeciej edycji konkursu „Nasi sąsiedzi Żydzi”.

W Dniu Judaizmu uczestniczyli goście z regionu i różnych stron Polski.

Wśród słuchaczy, uczestników debaty, promocji, wernisażu byli m.in.: Agata Binkowska – wicemarszałek województwa świętokrzyskiego, Wiesława Rutkowska – dyrektor Archiwum Państwowego w Kielcach z pracownikami, Leszek Bukowski – naczelnik Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, profesorowie UJK w Kielcach, studenci, młodzież szkolna, dyrektorzy szkół i nauczyciele z Gminy Chmielnik. Samorząd Miasta i Gminy Chmielnik reprezentowali: burmistrz Paweł Wójcik, przewodniczący Rady – Sławomir Wójcik, sekretarz Andrzej Łopaciński.

Poseł do Parlamentu Europejskiego - Czesław Siekierski, nadesłał list, w którym pisze m.in.: „Świętowanie Dnia Judaizmu jest wyrazem poszanowania dla naszej wielowiekowej, wspólnej historii z Żydami oraz świadectwem pamięci o naszych sąsiadach i przyjaciołach. Należy podkreślić, że Polska zawsze słynęła z tolerancji i zgodnej koegzystencji różnych religii, kultur, nacji. Te doświadczenia muszą być nadal pielęgnowane i propagowane, zwłaszcza w obliczu ostatnich tragicznych wydarzeń we Francji. Najważniejsze są zawsze relacje międzyludzkie i poszanowanie wartości wyznawanych przez innych”.

Ks. dr Rafał Dudała i rabin Tanya Segal - rabin Postępowej Społeczności Krakowa – Beit Kraków mówili m.in. o historii dialogu z punktu widzenia chrześcijaństwa i judaizmu oraz o swoim osobistym doświadczeniu w podejmowanym dialogu.

Ks. Dudała wskazał najważniejsze współczesne przesłanki do różnych płaszczyzn, nie tylko religijnych - współczesnego dialogu oraz stosowne dokumenty wypracowane przez stronę żydowską i chrześcijańską, m.in. „Dabru emet”, „Nostra aetate”.

Rabin Tanya mówiła m.in. o swojej „wewnętrznej potrzebie dialogu” doświadczanej np. podczas seminariów rabinackich w Izraelu, a także o tym, czym zafascynowała ją Polska.

Dyskutanci wskazywali na różnice, które jednak nie są przeszkodą w dialogu. – Nasze modlitwy się różnią, ale mają wspólne korzenie (…). Nabożeństwa w judaizmie i chrześcijańskie mają fundament w przekazie biblijnym – mówiła rabin Tanya Segal. Czy dialog na płaszczyźnie religijnej jest potrzebny i możliwy, jakie jest miejsce kobiet w judaizmie, co znaczą pewne elementy obyczaju żydowskiego – o to głównie pytali uczestnicy spotkania.

Po dyskusji pomiędzy panią rabin, a księdzem, dr Tomasz Domański z Instytutu Pamięci Narodowej Delegatura w Kielcach, przedstawił wybrane przykłady postaw Polaków, represjonowanych za pomoc Żydom na Kielecczyźnie (wskazał m.in. osoby z terenu gminy Chmielnik), a Bartłomiej Gierasimowicz (Archiwum Państwowe w Kielcach) przypomniał o Chmielniku – miasteczku Polaków i Żydów, na podstawie wybranych materiałów archiwalnych z zasobu Archiwum Państwowego w Kielcach. Ilustrowały one podstawowe tendencje rozwoju miejscowej gminy żydowskiej. O problemach z poszukiwaniem żydowskich przodków i tworzeniu bazy genealogicznej mówił z kolei Aron Raszkiewicz ze Studenckiego Koła Naukowego „Judaica”.

Pierwszą część obchodów Dnia Judaizmu zakończyła projekcja filmu dokumentalnego Mariusza Malca „Gancwol Fotograf” oraz prezentacja obrazów autorstwa Ryszarda Rosińskiego – malarza ze Skarżyska, z udziałem autora. Obrazy: „Masada”, „Reguiem”, „Hasag”, „Apel” zostały wyeksponowane na babińcu synagogi. Wprowadzenia do filmu i wernisażu dokonał Andrzej Kozieja. Piosenki z repertuaru klezmerskiego zaśpiewała Agnieszka Piekarska.

W drugiej część spotkania odbyła się promocja książki „Życie codzienne społeczności żydowskiej na ziemiach polskich do 1942 roku”, wydanej przez Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, jako pokłosie konferencji naukowej zorganizowanej w 2013 r. w Chmielniku. Prof. Waldemar Kowalski (UJK Kielce) przedstawił stan badań nad historią Żydów w Polsce, a szczególnie w środowisku kieleckim. Była mowa m.in. o tzw. białych plamach, czy o potrzebie dodatkowych badań gospodarczej historii regionu w XIX wieku. Dr Edyta Majcher – Ociesa przygotowała prezentację nt. różnych płaszczyzn współpracy pomiędzy UJK, a OEM „Świętokrzyski „Sztetl”.

Michał Brzoza, doktorant UJK podsumował dwie edycje konkursu „Nasi sąsiedzi Żydzi”, omawiając cele, regulamin, charakter nadsyłanych w dwóch edycjach prac i ich osadzenie w regionie.

OEM „Świętokrzyski Sztetl” i Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach ogłosiły trzecią edycję konkursu wojewódzkiego dla szkół „Nasi sąsiedzi – Żydzi”, tym razem w rozszerzonej formule, uwzględniającej udział uczniów szkół podstawowych.