WYDARZENIA
XII Spotkania z Kulturą Żydowską – 14 czerwca, sobota2014-06-16 22:52
Koncert w szklanej bimie, pokazy taneczne „Kameny” i wystawa malarska „Nasi starsi bracia” oraz promocja albumu, rozpoczęły 14 czerwca w Chmielniku dwudniowe Spotkania z Kulturą Żydowską. Wydarzenie było zarazem promocją Ośrodka Edukacyjno – Muzealnego „Świętokrzyski Sztetl”.
Kilkanaście lat odbudowywania relacji polsko – żydowskich przez społeczność Chmielnika dokumentuje album, którego promocja odbyła się w Domu Kultury w Chmielniku, podczas inauguracji Spotkań. Pytania o żydowską przeszłość Chmielnika padły podczas 450-lecia nadania praw miejskich. Rozpoczął się wówczas proces odbudowywania kontaktów i przypominania kultury żydowskiej. Liczące już 12 lat czerwcowe Spotkania to dla społeczności Chmielnika ważny etap historii. Danuta Gajek, jedna z autorek tekstów w albumie, przekazała pierwszy egzemplarz na ręce burmistrza Jarosława Zatorskiego oraz Majera Małego – ostatniego potomka chmielnickich Żydów.
Album pt. „Chmielnickie Spotkania z Kulturą Żydowską” zredagował zespół w składzie: Danuta Gajek, Małgorzata Gładyszewska, Małgorzata Stachurska, Anna Waga, Tomasz Biernacki, Jarosław Zatorski oraz zmarły w 2013 r. Andrzej Pęczalski – autor większości fotografii. To właśnie jemu dedykowano pamiątkowe wydawnictwo.
Z kolei na babińcu synagogi goście imprezy mogli uczestniczyć w wernisażu prac Cezarego Zbrojewskiego – malarza, grafika, rysownika rodem z Sieradza. Prace prezentowane w Chmielniku są inspirowane architekturą i klimatem miasteczka, to m.in. „Chmielnicka gęsiarka”, „Nosiciel słowa”, „Dziwny sen Adeli” czy „Szofar”. Zarówno w synagodze, jak i w Domu Kultury, dla publiczności zatańczył zespół gimnazjalistek „Kamena”, nadając swoistego kolorytu pierwszemu dniu Spotkań.
Wydarzeniem tego dnia było odsłonięcie tablicy, upamiętniającej 11 tys. Żydów chmielnickich, a także deportowanych do tutejszego getta z innych miast - zamordowanych przez Niemców w obozie Zagłady w Treblince. Tablicę, zainstalowaną w zewnętrzną elewację synagogi, odsłonili: Bogdan Białek – współprzewodniczący Polskiej Rady Chrześcijan i Żydów oraz Majer Mały – chmielnicki Żyd mieszkający w Izraelu.
Ukoronowaniem wyjątkowego wieczoru był koncert w synagodze – w jedynej na świecie szklanej bimie. Przy fortepianie zasiadł ponad 90-letni Leopold Kleinman Kozłowski, zwany ostatnim klezmerem Galicji, twórca m.in. muzyki do filmu „Austeria”, „Wichry wojny”, czy muzyki getta do „Listy Schindlera”. Koncertował z zespołem w najsłynniejszych salach koncertowych świata, a jego losy opowiedział Yale Strom w amerykańskim filmie „Ostatni klezmer”. A do Chmielnika przyjechał prosto z …. Paryża.
Muzykowi na scenie wewnątrz szklanej bimy towarzyszyły: Renata Świerczyńska, solistka często występująca z Mistrzem, związana niegdyś z Kabaretem pod Egidą oraz Marzena Trzebińska – bardzo lubiana w Chmielniku wokalistka i pedagog, głos kapeli klezmerskiej „Chmielnikers”. Koncert, którego wysłuchało kilkaset osób, został przyjęty entuzjastycznie.
Fot. W. Kwiatkowski
